پوتین چه در سر می پروراند؟

irinn | وب سایت شبکه خبر

تازه ترین خبرها در پیام رسان سروش irinn_channel@  با شبکه خبر به روز باشید.       
21:16 - دوشنبه 11 فروردين 1399
کد خبر : ۴۵۱۹۲
تاریخ انتشار : سه‌شنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۲ - ۲۱:۰۵
فرض مسلم این است که روسیه درقبال تحولات اوکراین بیکار ننشسته و به دنبال طراحی یک استراتژی مؤثر جهت کم کردن هزینه های ژئوپلیتیکی در این کشور است
پوتین چه در سر می پروراند؟

دربحبوحه بازی های زمستانی المیپک در سوچی بود که تحولات اوکراین در حالی که پوتین درگیر تماشا و شرکت درمراسم اختتامیه بازی ها بود، به سرخطی جدید رسید و ویکتور یانووکویچ رئیس جمهور روس گرای این کشور توسط مخالفان غربگرای خویش، از مقام خود برکنار و به روسیه روانه شد. پس از برکناری یانکوویچ بحران اوکراین به مرور وارد فازهای حساس شد.
در این بین به ویژه پس از اینکه پوتین مجوز مداخله نظامی در اوکراین را از شورای فدراسیون این کشور دریافت کرد، به یکباره کی یف در کانون توجه محافل سیاسی و رسانه ای جهان قرار گرفت و به سرفصل اصلی اخبار تبدیل شد که این رویه خبری همچنان ادامه دارد. امروز اوکراین دچار شرایط خاصی شده است. اگر در چند سال پیش روسیه و غرب در گرجستان رو در روی هم قرار گرفتند، چند روزی است که این قضیه در حال تکرار در اوکرین می باشد که دو طرف آن را حیاط خلوت منافع راهبردی خود تلقی می کنند.

فرض مسلم این است که روسیه در قبال تحولات اوکراین بیکار ننشسته و به دنبال طراحی یک استراتژی مؤثر جهت کم کردن هزینه های ژئوپلیتیکی در این کشور است. تجربه چچن، گرجستان و اخیراً نیز سوریه نشان داد که روس ها زمانی که در معرض تهدیدات شدید ژئوپلیتیکی باشند تحت تاثیر اخم و لبخندهای غرب قرار نمی گیرند و با هوشیاری کامل مباردت به تعریف نقشه راه می کنند.
ظاهراً مواضع منفعلانه روسیه در برابر اوکراین و سهل انگاری در قبال سرنوشت روس تباران این کشور مشروعیت پوتین را در داخل روسیه تضعیف خواهد کرد، چرا که احیای مجد و عظمت روسیه سابق و مقابله با هژمونی غرب علت اصلی گرایش مردم روسیه در سه انتخابات به پوتین بوده است.دقیقاً در همین راستا، پوتین به شدت نسبت آنچه که در اوکراین می گذرد حساس شده است. بنابراین سوالی که اکنون در ذهن ناظران بین المللی ایجاد شده این است که مسکو در قبال این تحولات چه گزینه هایی در پیش رو دارد؟ و اساساً سناریوی های های احتمالی پوتین در قبال اوکراین چه می تواند باشد؟

اکراین

گزینه های احتمالی پوتین در قبال اوکراین
با توجه به قرائن، شواهد و تحلیل محتوای سخنان مقامات بلندپایه روسیه در قبال دولت موقت اوکراین از یک طرف و خصوصیات فردی پوتین و جهت گیری کلی سیاست خارجی روسیه در منطقه خارج نزدیک از طرف دیگر، گزینه های زیر را می توان به عنوان برگ های پوتین در قبال شرایط کنونی اوکراین مورد شناسایی قرار داد:

نخست؛ حمایت همه جانبه از یانکوویچ و اعاده وضعیت سابق به اکراین

این اقدام هر چند اوضاع را تا حدودی به نفع روسیه تغییر خواهد داد، ولی ممکن است دارای پیامدهای منفی برای روسیه از یک سو و اروپا و آمریکا از جانب دیگر باشد. آغاز جنگ داخلی در اوکراین، تسری ابعاد مختلف بحران به اروپا و بروز خلل در حوزه های همکاری میان روسیه و غرب از جمله این پیامدها می تواند باشد.


دوم؛ تجزیه اوکراین و تقسیم آن به دو بخش اوکراین شرقی و غربی
با عنایت به اینکه شرق اوکراین و شبه جزیره کریمه اکثراً روس تبار هستند و بخش اعظم صنایع و اقتصاد اکراین در این مناطق قرار دارد، روسیه ممکن است متمایل به تجزیه اکراین و واگذاری بخش عقب مانده به حوزه نفوذ غرب گردد.در این صورت روسیه با اینکه می تواند کماکان اقتدار روس تباران را به رخ مردم کشورهای مشترک المنافع بکشد و هزینه کم توجهی به آن ها را به همگان گوشزد کند، لیکن تحقق این مسأله نیز ممکن است منجر به تشدید منازعات ژئوپولیتیکی روسیه با طرف غربی درگیر در بحران اوکراین گردد که این امر نیز مطمئناً می تواند یکبار دیگر منتهی به عقبگرد نظام بین الملل به دوران جنگ سرد گردد. این در حالیست که از این نکته نیز نباید غفلت نمود که در داخل اوکراین نیز بعید به نظر می رسد جریانی چه طرفداران روسیه و چه طرفداران غرب و چه سایر جریان ها علاقمند به تجزیه کشور باشند.


سوم؛ شکل گیری حکومت موقت جدید در اوکراین
در چارچوب این گزینه با میانجیگری بین المللی و تحت فشار روسیه، ممکن است حکومت موقت الکساندر تورچینف برکنار شده و با موافقت مسکو دولت جدید که حساسیت های روسیه را درک کند و مورد توافق تمامی طرف های بحران باشد شکل بگیرد. این گزینه با توجه به واقعیت های میدانی دور از ذهن به نظر می رسد چرا که دولت موقت جدید در اوکراین همچنان که تا امروز نشان داده است تحت کمتر شرایطی حاضر به واگذاری قدرت و بازگشت اوکراین به وضعیت سابق می باشد.


چهارم؛ اعمال حاکمیت بر شبه جزیره کریمه
این گزینه با توجه به واقعیات موجود محتمل تر به نظر می رسد بخصوص این که پوتین نیز بدنبال پاسخ محکم به اروپا و آمریکا از دروازه شبه جزیره کریمه می باشد که اکثر ساکنان آن را روس تبارها تشکیل می دهد. این در حالی است که هم اینک و بدنبال تشدید تنش ها در اوکراین نیز نقاط کلیدی کریمه از جمله پارلمان و ساختمان های دولت محلی تحت محاصره نیروهای مسلح ناشناس که گفته می شود وابسته به ارتش روسیه هستند در آمده است. جالب است گفته شود نخست وزیر شبه جزیره کریمه هم که یک سیاستمدار روس گرا به حساب می آید، از رئیس جمهور روسیه برای برقراری امنیت در این منطقه درخواست کمک کرده است که این مسأله نیز موجب تقویت این احتمال می شود که این درخواست کمک چه بسا ممکن است به عنوان یک پوشش برای تهاجم نظامی روس ها به کریمه مورد استفاده قرار گیرد.

اما شبه جزیره که پوتین به فکر اعمال حاکمیت بر آن می باشد کجاست؟ شبه جزیره کریمه با زمین های کشاورزی غنی و دسترسی به دریای سیاه، برای قرن های متمادی دارای منافعی راهبردی برای مسکو بوده است. این ناحیه قبل از شکل گیری اتحاد جماهیر شوروی، به خاطر آب و هوای نسبتاً گرم و خطوط ساحلی آن به «زمین بازی و تفریح تزارهای روس» شهرت داشت. کریمه که در قرن نزودهم به «شهر شکوه و جلال روسیه» معروف بود، منطقه ای به وسعت ۲۵ هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربع در جنوب اوکراین است که در ساحل دریای سیاه واقع شده است. این منطقه 2 میلیون و ۴۱۳ هزار نفر جمعیت دارد که از این تعداد یک میلیون و ۴۵۰ هزار روس، ۵۷۶ هزار اوکراینی و ۲۴۵ هزار نفر تاتار هستند. کریمه تا سال ۱۹۵4 به روسیه تعلق داشت و در این تاریخ توسط «نیکیتا خروشچف» رهبر وقت اتحاد شوروی که خود اوکراینی تبار بود، به جمهوری سوسیالیستی اوکراین واگذار شد و در دوره پس از فروپاشی شوروی هم به عنوان منطقه خودمختار در قلمروی اوکراین باقی ماند. شبه جزیره کریمه سابقاً توسط رئیس جمهور محلی اداره می شد ولی این مقام اجرایی در سال های اخیر حذف شده و به جای آن دولت مرکزی در کی یف یک نماینده ویژه ریاست جمهوری برای آن ناحیه منصوب می کند. دولت این منطقه خودمختار زیر نظر یک نخست وزیر اداره می شود که پارلمان اوکراین او را تعیین می کند.
با اوصافی که ذکر شد حال کاملاً مشخص می شود که الحاق شبه جزیره کریمه به روسیه به عنوان یک «واکنش روسی» در قبال کنش غربی در اوکراین، تا چه حد می تواند نزدیک به واقعیت باشد. در این باره لازم به توضیح است که به موازات تشدید بحران در اوکراین، تنش ها در کریمه نیز رو به افزایش نهاد بطوری که چندی پیش جمعیتی در این شبه جزیره پرچم اوکراین را پاره کرده و به جای آن پرچم روسیه را به اهتزاز در آوردند. هفته قبل نیز رئیس پارلمان محلی اوکراین هشدار داد که اگر شرایط کی یف وخیم تر شود احتمالی جدایی این شبه جزیره از بقیه اوکراین ممکن است به واقعیت تبدیل شود.
لذا در همین راستاست که برخی از کارشناسان بر این باورند که شرایط بحرانی فعلی در اوکراین ممکن است یک فرصت استثنایی برای روسیه باشد تا مالکیت خود بر شبه جزیره کریمه را که طی چند روز گذشته میزبان موشک های اس 400 روسی شده است، اعمال کند. ضمن این که بسیاری از مردم روسیه حال چه بصورت خودجوش و یا بدنبال تحریک مسکو نیز هستند که اعتقاد دارند این ناحیه از ابتدا بخشی از قلمرو روسیه بوده و فقط بر مبنای اتفاقات عجیب و غریب تاریخی ضمیمه خاک اوکراین شده است. ضمن این که در این میان پوتین نیز علاقه خود به اعمال حاکمیت نسبت به کریمه را پنهان نساخته است که حضور مردان مسلح در خیابان های شهر « سیمفروپول» پایتخت شبه جزیره کریمه می تواند دلیلی بر این ادعا باشد.


دانلود

به عنوان ارزیابی نهایی باید توجه داشت که روسیه به خوبی می داند مسأله جدایی کریمه از اوکراین و الحاق آن به خاک خود لازمه یک مقابله واقعی از نظر سیاسی و دیپلماتیک خواهد بود. اما پرسشی که پوتین با آن روبروست این است که تا چه حد می تواند بدون خطر یک رویارویی همه جانبه، راهبرد خویش در قبال این ناحیه را پیش ببرد. در هر حال روسیه وارد یک بازی حساسی شده است زیرا ممکن است که در صورت تشدید بیش از اندازه تنش ها بخصوص اگر این تنش ها به شبه جزیره کریمه کشیده شود، یک بحران تمام عیار بین غرب و شرق بوجود آید.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدید ها
روز
هفته
ماه
آب و هوا
۶°    ۱۵°