جایگاه سیاسی حوثی ها در معادلات داخلی یمن
تازه ترین خبرها در پیام رسان سروش irinn_channel@  با شبکه خبر به روز باشید.       
 -  جمعه 26 شهريور 1400
کد خبر : ۶۰۸۰۳
تاریخ انتشار : سه‌شنبه ۲۴ تير ۱۳۹۳ - ۲۱:۴۸
قبل از هر چیز باید اشاره داشت که جنس درگیری های کنونی در یمن که از چندی پیش آغاز شده است با شش دور جنگی که از سال 2004 تا 2010 رخ داد متفاوت است. آنچه اکنون در مناطق شمالی یمن در جریان است، درگیری حوثی ها با گروه های تکفیری و سلفی است.
جایگاه سیاسی حوثی ها در معادلات داخلی یمن

طی روزهای گذشته یمن جنوبی ترین و بزرگترین همسایه عربستان سعودی شاهد درگیری های شدیدی میان جنبش الحوثی (بزرگترین جنبش سیاسی این کشور) و شبه نظامیان تکفیری که از حمایت واحدهای ملی ارتش برخوردار هستند، بوده است. این درگیری ها که اخیراً بدنبال نقض آتش بس آغاز شد همچنان ادامه دارد و در طول چند روز گذشته بیش از 400 تن کشته و صدها تن دیگر مجروح شده اند. همچنین ده ها هزار یمنی در پی شدت گرفتن این درگیری ها از شهر عمران به صنعا پایتخت یمن مهاجرت کرده اند، ضمن این که جنگنده های ارتش یمن نیز پایگاه شیعیان الحوثی در استان های عمران و الجوف واقع در شمال صنعا را هدف قرار داده اند که به کشته شدن صدها تن منجر شه است. شایان ذکر است ارتش یمن و الحوثی ها در 22 ژوئن (3 تیر) گذشته توافق آتش بس را امضا کرده بودند، اما این آتش بس از طرف دولت صنعا نقض شد.

سقوط شهر استراتژیک عمران
در پی تشدید این درگیری و شکسته شدن چندباره آتش بس امضا شده میان نیروهای انصارالله (حوثی‌) که در انقلاب مردمی سال ۲۰۱۲، نقش کلیدی در براندازی علی عبدالله صالح دیکتاتور یمن داشته‌اند و ارتش یمن که از سلفی‌های تکفیری حمایت می‌کند، حوثی‌ها سرانجام توانستند کنترل شهر استراتژیکی عمران در نزدیکی پایتخت را به دست گرفته و کاخ الجناه وابسته به فرزندان الاحمر را تصرف و آن را از وجود گروه های تکفیری پاکسازی کنند. بی شک سقوط شهر عمران به دست حوثی ها ضربه جدی به دولت "عبدربه منصور هادی" رئیس جمهور یمن به شمار می رود که از نظر جنبش حوثی، متهم اصلی در زمینه به حاشیه راندن جمعیت شیعه از نظر سیاسی، اقتصادی و مذهبی و همچنین نقض حقوق مدنی شیعیان در یمن می باشد.

الحوثی و مبارزه بر علیه تبعیض و نژادپرستی
الحوثی یک گروه مبارز و جنبش سیاسی در شمال یمن در استان صعده هستند و به این دلیل "الحوثی" خوانده می شوند که نخستین رهبر آن ها، حسین بدرالدین الحوثی بود که در سال 2004 توسط نیروهای ارتش یمن به شهادت رسید. حسین بدرالدین الحوثی فرزند علامه شیخ "بدرالدین الحوثی" از مشایخ بزرگ مذهب زیدیه یمن بود. پس از شهادت حسین الحوثی برادر وی عبدالملک الحوثی رهبری جنبش الحوثی را برعهده گرفت. وی که سخنوری خبره و مدیری باتجریه و متفکر است تاکنون با بهره گیری از نفوذ مذهبی پدرش بدرالدین الحوثی که بین زیدی ها محبوبیت زیاد دارد توانسته بسیاری از فعالیت های جنبش را به خوبی رهبری کند.
جنبش الحوثی همواره از سوی صنعا تحت فشار بوده است. زیرا حوثی‌ها سال هاست که صنعا را به تبعیض سیاسی، اقتصادی و مذهبی علیه جامعه شیعیان این کشور و نقض حقوق مدنی آن ها متهم می‌کنند. صنعا نیز برای خاموش کردن این گروه و از بین بردن آن، در دوره ریاست جمهوری علی عبدالله صالح و با همکاری تنگاتنگ عربستان، شش نبرد خونین علیه حوثی‌ها به راه انداخت که طی آن صدها نفر کشته و هزاران زخمی شدند اما صدای این گروه خاموش نشد.

وزن سیاسی جنبش الحوثی در معادلات داخلی یمن
قبل از هر چیز باید اشاره داشت که جنس درگیری های کنونی در یمن که از چندی پیش آغاز شده است با شش دور جنگی که از سال 2004 تا 2010 رخ داد متفاوت است. آنچه اکنون در مناطق شمالی یمن در جریان است، درگیری حوثی ها با گروه های تکفیری و سلفی است که تحت حمایت دولت مرکزی صنعا قرار دارند. این درگیری‌ها که عربستان، القاعده و آمریکا نیز بصورت متحد با حکومت یمن، بر ضد شیعیان عمل می کنند، هم اکنون به مرحله پیچیده‌ای رسیده است. چرا که اشتباهات صنعا در مدیریت بحران‌ها و نابسامانی‌های سیاسی و اقتصادی در استان‌های جنوبی یمن سبب همدردی و همبستگی مردم یمن - چه سنی و چه شیعی - با جنبش حوثی‌ها شده‌است.
اما در خصوص وزن و جایگاه سیاسی جنبش الحوثی در یمن باید گفت که آن ها بخشی از ترکیب جمعیتی و بخشی از ترکیب سیاسی یمن هستند و مشارکت جدی در پیروزی انقلاب این کشور در سال 2011 داشتند. در تمامی تحولات و مکانیسم های سیاسی هم که از زمان سرنگونی علی عبدالله صالح در فوریه 2012 در یمن شکل گرفته و تاکنون هم ادامه دارد، حوثی ها به عنوان بخشی از ترکیب سیاسی یمن حضور فعال داشته و دارند. از جمله در گفتگوهای ملی که از مارس 2013 تا ژانویه 2014 در یمن در جریان بود، و همچنین در کمیته تدوین قانون اساسی این کشور حوثی ها فعالانه شرکت داشتند. لذا نباید تصور کرد که آن ها به دنبال تخریب توافق های سیاسی در یمن هستند. علاوه بر اینها حوثی ها نقش بسیار مثبتی در گفتگوهای ملی داشته و البته در نوشتن و تبیین قانون اساسی این کشور هم بسیار فعال بودند و به تبیین قانون اساسی مترقی و جامع در یمن پس از علی عبدالله صالح کمک شایانی کرده اند.
اما حوثی ها مدتی است که در منطقه شمال یمن، بخصوص در استان های صعده و عمران درگیری هایی را با افراطیون و تکفیری ها داشته اند. هدف آن ها محافظت از محیط جغرافیایی خود در برابر افراطیونی است که به کشورهای همسایه یمن از جمله عربستان وابسته اند و می خواهند حوثی ها را از نقشه سیاسی یمن حذف کنند، بویژه که در حال حاضر نیروهای سیاسی در صنعا سرگرم چانه زنی بر سر دو موضوع اساسی یعنی قانون اساسی و تقسیمات فدرالی هستند.در همین راستا، در بخشی از درگیری هایی که در شمال یمن اتفاق افتاده است درگیری میان قبیله حوثی ها و بخشی از قبیله حاشد است که قبیله رئیس جمهور سابق یمن است. در واقع جناحی در داخل قبیله حاشد بخصوص خاندان الاحمر به دنبال تحمیل وزن سیاسی خود به ساختار کلی یمن و حذف حوثی ها از معادلات داخلی این کشور هستند که همین مسائل در کنار مسائلی دیگر که در بالا به آن ها اشاره شد، موجب درگیری هایی شده است.

نقش عربستان در برافروختن شعله های درگیری در یمن
عربستان سعودی که در انحراف انقلاب مردم یمن علیه رژیم عبدالله صالح بازیگری اصلی بود، در روی کار آمدن منصور هادی نیز که سیاست های وی مورد اعتراض حوثی هاست، نقش اصلی را ایفا کرد. آل سعود با آگاهی از اینکه منصور هادی بقای خود در قدرت را منوط به حمایت عربستان می داند، بدون کمترین مشکلی در امور داخلی یمن مداخله می کند چنانکه در درگیری های اخیر میان جنبش شیعی الحوثی و شبه نظامیان تکفیری وابسته به دولت رد پای آن به وضوح دیده می شود. چرا که عربستان با حوثی های یمن ، اختلاف بینشی و ایدئولوژیک شدیدی دارد و به همین دلیل نیز طی یک دهه اخیر هزاران وهابی را به مناطق شمالی یمن فرستاده است تا ترکیب جمعیتی این مناطق به ضرر حوثی ها تغییر کند. آل سعود اکنون نیز با هدایت گروههای تکفیری یمن، آن ها را به سمت نقض مکرر آتش بس سوق می دهد تا جایگاه حوثی های یمن را تضعیف کند. مهم است گفته شود که رسانه‌ها چند ماه پیش اعلام کرده بودند که یکی از شیوخ منطقه مرزی یمن اعلام کرد که عربستان تعدادی از شیوخ یمنی را فراخوانده و به آن ها وعده پول و سلاح داده تا جبهه جنگی جدیدی علیه حوثی ها در مناطق مرزی یمن و عربستان بویژه منطقه غمر، رازخ، منبه، باقم و سایر مناطق باز کنند.

جمع بندی نهایی
جنبش الحوثی، بزرگترین جنبش سیاسی شیعی یمن در حالی به پیشروی های خود در مبارزه با شبه نظامیان تکفیری وابسته به دولت ادامه می دهد که اخبار منتشر شده حاکی از رسیدن آن به دروازه های صنعا، پایتخت یمن است. این جنبش هم اکنون کنترل مناطق شمالی یمن در همسایگی عربستان سعوی را در دست داشته و در عین حال توانسته قبیله الاحمر، یکی از بزرگترین و پرنفوذترین قبایل یمن را نیز به زانو در آورد. مسأله ای که نه تنها باعث نگرانی دولت یمن بلکه بزرگترین همسایه آن یعنی عربستان را نیز بیش از پیش نگران کرده است. این در حالی است که دولت یمن به تازگی کشور اتحادیه ای را متشکل از شش ایالت اعلام کرده که این مسأله خود به تنهایی چالش تازه ای را برای این کشور ایجاد کرده است. چرا که در این تقسیم بندی خواسته های بسیاری از قبایل و مدعیان سیاسی از جمله الحوثی ها نادیده گرفته شده است. حال با این وجود سرنوشتی که در انتظار یمن است، چگونه ترسیم شدنی است؟ لذا باید منتظر بود و دید که تحولات داخلی یمن در روزهای آینده به کجا منتهی خواهد شد.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدید ها
روز
هفته
ماه
آب و هوا
۳۱.۵۹°    ۳۴.۷۹°