دستیابی محققان ایرانی به فناوری تولید دانه‌های هیبرید تجاری
تازه ترین خبرها در پیام رسان سروش irinn_channel@  با شبکه خبر به روز باشید.       
 -  چهارشنبه 29 دی 1400
کد خبر : ۸۳۳۳۵۲
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۰۹ دی ۱۴۰۰ - ۱۰:۱۳
برای نخستین بار در ایران محققان دانشگاه تهران توانستند با تولید لاین‌های والدی، فناوری تولید بذر ‎هیبرید طالبی و گوجه فرنگی را به مرحله تجاری سازی برسانند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر،
با وجود سطح تولید بالای محصولات سبزی و صیفی در کشور، متأسفانه اغلب بذر آن‌ها وارداتی است.

با دستیابی به این فناوری علاوه بر قطع وابستگی در مهمترین نهاده تولید به شرکت‌های خارجی، ‎می توان ارزش افزوده بالایی در بخش کشاورزی ایجاد کرد.
 
در چند دهه گذشته پیشرفت زیادی در زمینه بذر‌های اصلاح شده انجام شده و مهمترین آن تولید بذر‌های هیبرید تجاری است که تولید آن‌ها علاوه بر دانش کافی، مستلزم ‎سرمایه گذاری و صرف زمان طولانی است. از مهمترین مزایای این بذرها، یکنواختی محصول، بازدهی بالا ‎و مقاومت در برابر بیماری‌ها و آفات است و بدین ترتیب موجب بهره وری بهتر از منابع آب و خاک و ‎کاهش مصرف سموم و آفت کش‌ها می‌شود.

انتخاب دو محصول طالبی و گوجه هیبریدی به دلیل ‎سطح وسیع کشت و نیاز بالای کشور به آنهاست. ایران خاستگاه ژنتیکی و جزو چهار کشور ‎اول تولید طالبی در جهان است. رقم‌های بومی طالبی زیادی در کشور وجود دارد که اگرچه از کیفیت میوه ‎بالایی برخوردارند، ولی به دلیل آسیب پذیری نسبت به اغلب بیماری‌های قارچی و ویروسی دارای عملکرد ‎پایینی هستند. این مسأله جالیزکاران را وادار کرده در سال‌های اخیر به کشت هیبرید‌های وارداتی روی ‎آورند که برغم قیمت بسیار بالا (هر دانه بذر ۱۵۰۰ تومان) به دلیل مقاومت به طیف وسیعی از بیماری‌ها ‎و داشتن ویژگی‌های زراعی مناسب، سود آن‌ها را تضمین نماید.

ادامه این روند ضمن فرسایش و حذف کامل ‎ارقام داخلی، پیامد‌هایی از قبیل وابستگی تولید به شرکت‌های خارجی و خروج هر ساله ارز از کشور خواهد ‎شد.

بر این اساس برنامه اصلاح نژاد طالبی از سال ۱۳۹۵ در دانشکدگان ابوریحان آغاز شد که هدف آن تولید لاین‌های دارای صفات کیفی ‎مناسب و مقاومت چندگانه به بیماری‌های گیاهی و در نهایت تولید بذر هیبرید داخلی بود.

خوشبختانه ‎امسال این طرح به نتیجه رسید و هم اکنون نمونه بذور هیبرید تولید شده برای کشت به نقاط مختلف ‎ارسال شده است. این بذور که در تولید آن‌ها از ذخایر ژنتیکی بومی نیز استفاده شده است، علاوه بر عملکرد و ‎مقاومت بالا در برابر بیماری‌های گیاهی، ظاهری اصیل و طعمی متناسب با ذائقه مصرف کننده ایرانی دارد. ‎بطور متوسط ۳۰ درصد نسبت به ارقام والدی شیرین‌تر هستند و قابلیت صادرات به کشور‌های منطقه را نیز ‎دارد.

گوجه فرنگی محصول بومی آمریکای جنوبی است، ولی ‎طی صد سال گذشته به یکی از محصوالت اصلی سبد غذایی مردم دنیا و از جمله کشور ما تبدیل شده است.

بیش از ۱۵۰ هزار هکتار زمین زیر کشت گوجه فرنگی در کشور است و با توجه به اهمیت اقتصادی و حجم بالای ‎واردات بذر، به عنوان دومین محصول انتخاب شد که هم اکنون لاین‌های تولید شده و هیبرید‌های اولیه آن ‎در حال ارزیابی است.

قسمت مهم در ‎فناوری تولید بذر هیبرید تجاری، دستیابی به لاین‌های والدی آن است که در این طرح نخستین بار در ‎دانشگاه تهران انجام شده است. در این دستاورد بر خلاف برخی که اقدام به وارد کردن والدین و مونتاژ بذر ‎هیبرید می‌کنند، صفر تا صد فناوری از تولید جمعیت اولیه تا گزینش و خالص سازی لاین‌ها و هیبریداسیون ‎داخل کشور انجام شده است.

به دست آوردن این فناوری یک پشتوانه ۲۰ ساله پژوهشی دارد، ‎این موفقیت حاصل کار تیمی و همکاری بین رشته‌ای است، این دستاورد حاصل زنجیره ‎ای از ده‌ها پایان نامه کارشناسی ارشد و دکتری است که مانند قطعات پازل کنار هم قرار گرفتند و آن را ‎تصویر نمودند.
پربازدید ها
روز
هفته
ماه
آب و هوا
-۲.۲۱°    ۳.۵۹°